Het Stedelijk Museum brengt hedendaagse kunstaankopen in perspectief

In 2016 presenteert het Stedelijk Museum Amsterdam een serie solotentoonstellingen van een jonge generatie kunstenaars, die aan het begin van hun carrière staan. Online Galerij sprak hoofdconservator van het Stedelijk Museum, Bart van der Heide, hierover. We vroegen hem hoe deze serie tot stand is gekomen en wat we ervan kunnen verwachten.

 

Bart van der Heide: “Het is een algemene interesse van het Stedelijk Museum om deze jonge generatie kunstenaars te ondersteunen. Niet alleen door ze een podium te bieden, maar ook door ze met hun ambitie en professionalisering te helpen. We willen natuurlijk ook onze aankopen beargumenteren of verantwoorden, bij ons staat de collectie toch centraal.”

“Het Stedelijk heeft altijd de abstractie getoond en verzameld. Deze generatie kunstenaars vertegenwoordigen allen processen van abstractie, in termen van de positie van de schilderkunst, maar ook in intermenselijke relaties of de relatie van mensen met de digitale wereld. Wat we met deze jonge kunstenaars willen onderzoeken, is hier een meerstemmigheid in te brengen. Dat er ook andere vormen zijn waarin je abstractie zou kunnen onderzoeken.”

“Wij zien de relatie tussen kunstenaars en het instituut als gelijkwaardig. We zijn dus niet een hiërarchisch instituut dat zegt wat de kunstenaars moeten doen, maar we zijn ook geen service instituut dat gewoon alles doet wat de kunstenaar wil. We zien die uitwisseling als een kwaliteit om ons, als instituut, steeds te vernieuwen en om door jonge kunstenaars uitgedaagd te worden. Maar ook om een dialoog te starten met die kunstenaars.”

 

In 2015 toonde het Stedelijk Museum Recent Ouija van Ed Atkins, de eerste solotentoonstelling van de Britse kunstenaar in Nederland. Ook A Year at the Stedelijk met kunstenaar Tino Sehgal was in 2015 een groot project om een jonge kunstenaar.

 

“Dat waren tentoonstellingen waarin we niet alleen het werk toonden, maar ook echt de commitment van ons naar die kunstenaar toe. Dit was te zien bij Ed Atkins, doordat hij als relatief jonge kunstenaar onze grootste tentoonstellingsruimte kreeg toegewezen. Tino Sehgal krijgt niet één tentoonstelling, maar echt een heel jaar het instituut aan zijn werk gecommitteerd. Hij vergaarde hierdoor ook heel veel kennis rondom het presenteren en ontwikkelen van zijn werk. Daarom was het voor ons ook interessant om met Tino Sehgal te werken. Het heeft ons achter de schermen totaal beïnvloed. We moesten onze standaarden aanpassen, dat heeft ons organisatorisch heel erg scherp gemaakt.”

 

6 januari jl. opende de filminstallatie And You Were Wonderful, On Stage van Cally Spooner die in opdracht van het Stedelijk Museum tot stand kwam. Spooner werd in april 2013 uitgenodigd voor het Public Program en toonde toen een musical. Deze musical is hierna gaan reizen en heeft steeds meer zijn fysieke vorm gekregen. Het werk is bij het Stedelijk tot een definitieve vorm gekomen en aangekocht.

 

“Dat was, voor mij persoonlijk, een ideale samenwerking. Het instituut kan ook vormgeven. Niet dat de kunstenaar wordt uitgenodigd voor een tijdelijke tentoonstelling en daarna weer wordt weggestuurd. Het kan ook de positie innemen om kunstenaars te steunen in hun professionalisering. Dat zit er van oudsher al heel erg in bij het Stedelijk, kunstenaars worden echt gevolgd door ons. Ze zijn altijd in de diepte verzameld, van vroeg werk, tot laat werk. Cally Spooner is echt een schoolvoorbeeld van hoe dat in deze tijd zou kunnen. Het werk is afgelopen jaar aangekocht en dit wilden we gelijk tonen om ook weer transparant te zijn met ons aankoopbeleid.”

 

Tegelijkertijd met Cally Spooner is de tentoonstelling #+23.00 van Saskia Noor van Imhoff te zien. Het Stedelijk kiest ervoor om de programmering van deze serie solotentoonstellingen langs elkaar te laten lopen. Dit maakt de programmering van deze tentoonstellingen heel gelaagd.

 

“Dit brengt een speciale spanning naar voren. Avery Singer is tegelijk met Bernadette Corporation, die weer tegelijk is met Jon Rafman. En dat is hetzelfde met Cally Spooner tegenover Saskia Noor van Imhoff.”

“We tonen in deze serie een aantal grotere formaat tentoonstellingen, van bijvoorbeeld Avery Singer en kleinere tentoonstellingen van Cally Spooner, Saskia de Noor van Imhoff en Mohamed Bourouissa. Het zijn in totaal negen tentoonstellingen. De openingen gaan ook altijd samen met onze vrijdagavond programmering. Deze zijn niet alleen voor genodigden, maar ook voor het publiek toegankelijk. Met deze tentoonstellingen maken we ons openingsbeleid toegankelijk voor jonger publiek.”

Cally Spooner, And You Were Wonderful, On Stage, 2013-2015, 5-channel film installation, installation view Spike Island Bristol, photo courtesy of the artist

Cally Spooner, And You Were Wonderful, On Stage, 2013-2015, 5-channel film installation, installation view Spike Island Bristol, photo courtesy of the artist

Saskia Noor van Imhoff, # +23.00, courtesy Galerie Fons Welters and the artist. Foto: Gert Jan van Rooij

Saskia Noor van Imhoff, # +23.00, courtesy Galerie Fons Welters and the artist. Foto: Gert Jan van Rooij

 

 

Bart is zelf erg enthousiast over de tentoonstelling van Avery Singer, die vanaf 23 april te bezoeken zal zijn. Het is voor het eerst dat het werk van deze Amerikaanse kunstenaar in Nederland te zien zal zijn.

 

“Van Avery Singer is een hele grote installatie, die zij afgelopen jaar in ART Basel heeft getoond, aan het Stedelijk Museum geschonken. Het geschonken werk is een aanleiding om zowel een selectie uit haar bestaande werk te selecteren, als nieuw werk te produceren. Deze werken worden door haar voor de tentoonstelling gemaakt. Dit wordt een aardig grote tentoonstelling in een van onze erezalen, in de nieuwe vleugel.”

Avery Singer Untitled, 2015 acryl verf op doek en houten panelen, Collectie Stedelijk Museum Amsterdam Courtesy the Artist, Kraupa Tuskany Zeidler, Berlijn Foto: Dawn Blackman

Avery Singer Untitled, 2015 acryl verf op doek en houten panelen, Collectie Stedelijk Museum Amsterdam Courtesy the Artist, Kraupa Tuskany Zeidler, Berlijn Foto: Dawn Blackman

 

“De tentoonstelling over het collectief de Bernadette Corporation, die 30 april opent, is voor mij een persoonlijke favoriet. Omdat zij als anonieme kunstenaarsgroep in de jaren 90 veel van mijn generatie, maar zelfs ook de jongere generatie, hebben beïnvloed. Zij creëren tegenbewegingen in bestaande waardesystemen: zoals mode, publicatie van tijdschriften en film. Op allerlei vlakken hebben zij de gebaande paden geïnfiltreerd als een soort occupy movement. Dat zijn belangrijke impulsen geweest voor onze generatie. We gaan de werken die we hebben aangekocht meer contextualiseren vanuit de jaren 90. Ik vind het heel erg mooi hoe dat zich dan weer gaat verhouden tot bijvoorbeeld Jon Rafman, zijn tentoonstelling opent een paar weken later in de ruimte ernaast. Het gaat echt over de dialoog tussen de presentaties en daar kijk ik heel erg naar uit.”

 

Jon Rafman, Installation View. Westfälischer Kunstverein, Münster, 2016 foto: Thorsten Arendt

Jon Rafman, Installation View. Westfälischer Kunstverein, Münster, 2016 foto: Thorsten Arendt

BC Lifestyle EXT, 2012 Bernadette Corporation with Benjamin Alexander Huseby printed adhesive vinyl, dimensions variable

BC Lifestyle EXT, 2012 Bernadette Corporation with Benjamin Alexander Huseby printed adhesive vinyl, dimensions variable

 

De serie bestaat grotendeels uit jonge kunstenaars waarvan het stedelijk eerder werk heeft aangekocht. Het Stedelijk Museum gaat een duurzame relatie aan met deze kunstenaars en toont hiermee hun collectie van de toekomst. Deze kunstenaars zijn niet onbekend, ze worden internationaal gevolgd en exposeren in galeries en tentoonstellingsruimten. De tentoonstelling in het Stedelijk is een institutionele stap voor hen.

 

“Door de aankoop vanuit ons verhouden deze kunstenaars zich ook veel meer tot de geschiedenis, tot de kunsthistorie. Dat is met tijdelijke tentoonstellingen natuurlijk minder aanwezig, dan gaat het meer om produceren van nieuw werk. Dat verandert met zo’n aankoop: je gaat je vanzelf verhouden tot een collectie en de kunsthistorie. En dat is natuurlijk interessant in een tijd waarin mensen zich toch steeds minder tot de geschiedenis verhouden, veel meer tot een actualiteit.”

“Er is een heel veld ontstaan van galeries, kunstbeurzen, tijdelijke tentoonstellingen en zelf georganiseerde projecten waardoor je als kunstenaar wel gewoon kunt blijven produceren en ook echt een carrière kunt hebben, maar dat is allemaal heel tijdelijk. Het is vluchtig en dat heeft een effect op de productie van kunstenaars: dat ze eigenlijk alleen maar aan het produceren zijn. Voor mij is het interessant wat daarin de rol van het instituut kan zijn, zoals een podium te bieden maar ook door een bepaalde commitment aan te gaan met de kunstenaars. In onze tijd vind ik dat er veel te weinig commitment wordt getoond.”

 

Bart van der Heide

Bart van der Heide

Bart van der Heide is hoofd conservator van het stedelijk Museum. Op 1 februari 2015 werd hij aangesteld als manager conservatoren & onderzoek bij het Stedelijk Museum Amsterdam. Hij is verantwoordelijk voor de ontwikkeling en uitvoering van tentoonstellingen, collectie presentaties en het Public Program.

 

De serie Stedelijk Contemporaries in het Stedelijk Museum Amsterdam:

Nu

Cally Spooner tot 17 april

Saskia Noor van Imhoff tot 8 mei

Verwacht

Avery Singer 23 april –  2 oktober

Bernadette Corporation 30 april –  28 augustus

Jon Rafman 21 mei –  14 augustus

Mohamed Bourouissa 3 september 2016 – 1 januari 2017

Magali Reus 10 september –  27 november

Jordan Wolfson 27 november 016 – 19 maart 2017

Loretta Fahrenholz 11 december –  5 maart 2017

 

 

Online Galerij
gastauteur@onlinegalerij.nl