In Search Of Meaning – Mensbeelden in globaal perspectief

5388.juan_munoz_conversation_piece_1996_foto_luis_asin_c_the_estate_of_juan_e context. Hoe kijken kunstenaars in verschillende werelddelen tegen het leven aan? In Search of Meaning is samengesteld door curator en publicist Anne Berk en opent op 17 januari 2015 in Museum de Fundatie in Zwolle.   Op het breukvlak van de 20ste eeuw veranderde de wereld ingrijpend, de jaren tachtig vormden min of meer een omslagpunt. In 1989 viel de Muur. De communistische heilstaat bleek een onhaalbare droom. In 1979 brak in Iran de Islamitische Revolutie uit. De maatschappij blijkt niet maakbaar. De geschiedenis blijkt zich niet lineair, in een opgaande lijn te ontwikkelen, maar cyclisch. Het optimistische vooruitgangsgeloof van het modernisme maakt plaats voor post-moderne twijfel, postseculiere spiritualiteit en Godsverlangen en dat is terug te zien in de kunst.  Sinds begin jaren negentig kiezen veel kunstenaars voor de mensfiguur om hun vragen over het leven vorm te geven. Kunst maken is voor hen een vorm van zelfonderzoek. Ze beginnen vaak bij zichzelf en maken afgietsels van hun lichaam, in het verlengde van de bodyart. Deze mensbeelden zijn echter niet bedoeld als zelfportretten. Het zijn gestileerde figuren waar iedereen zich mee kan identificeren. Bij deze conceptuele figuratie gaat het niet over een mens, maar om metaforen voor het mens-zijn. ‘Ik laat het lichaam zien, maak het fysiek, en mensen kunnen zelf bedenken wat dat voor hun leven betekent,’ stelt Kiki Smith.  Eind jaren tachtig veranderde de kunst van abstract autonoom naar figuratief en verhalemunoze context. Hoe kijken kunstenaars in verschillende werelddelen tegen het leven aan? In Search of Meaning is samengesteld door curator en publicist Anne Berk en opent op 17 januari 2015 in Museum de Fundatie in Zwolle.   Op het breukvlak van de 20ste eeuw veranderde de wereld ingrijpend, de jaren tachtig vormden min of meer een omslagpunt. In 1989 viel de Muur. De communistische heilstaat bleek een onhaalbare droom. In 1979 brak in Iran de Islamitische Revolutie uit. De maatschappij blijkt niet maakbaar. De geschiedenis blijkt zich niet lineair, in een opgaande lijn te ontwikkelen, maar cyclisch. Het optimistische vooruitgangsgeloof van het modernisme maakt plaats voor post-moderne twijfel, postseculiere spiritualiteit en Godsverlangen en dat is terug te zien in de kunst.  Sinds begin jaren negentig kiezen veel kunstenaars voor de mensfiguur om hun vragen over het leven vorm te geven. Kunst maken is voor hen een vorm van zelfonderzoek. Ze beginnen vaak bij zichzelf en maken afgietsels van hun lichaam, in het verlengde van de bodyart. Deze mensbeelden zijn echter niet bedoeld als zelfportretten. Het zijn gestileerde figuren waar iedereen zich mee kan identificeren. Bij deze conceptuele figuratie gaat het niet over een mens, maar om metaforen voor het mens-zijn. ‘Ik laat het lichaam zien, maak het fysiek, en mensen kunnen zelf bedenken wat dat voor hun leven betekent,’ stelt Kiki Smith.  Eind jaren tachtig veranderde de kunst van abstract autonoom naar figuratief en verhalee context. Hoe kijken kunstenaars in verschillende werelddelen tegen het leven aan? In Search of Meaning is samengesteld door curator en publicist Anne Berk en opent op 17 januari 2015 in Museum de Fundatie in Zwolle.   Op het breukvlak van de 20ste eeuw veranderde de wereld ingrijpend, de jaren tachtig vormden min of meer een omslagpunt. In 1989 viel de Muur. De communistische heilstaat bleek een onhaalbare droom. In 1979 brak in Iran de Islamitische Revolutie uit. De maatschappij blijkt niet maakbaar. De geschiedenis blijkt zich niet lineair, in een opgaande lijn te ontwikkelen, maar cyclisch. Het optimistische vooruitgangsgeloof van het modernisme maakt plaats voor post-moderne twijfel, postseculiere spiritualiteit en Godsverlangen en dat is terug te zien in de kunst.  Sinds begin jaren negentig kiezen veel kunstenaars voor de mensfiguur om hun vragen over het leven vorm te geven. Kunst maken is voor hen een vorm van zelfonderzoek. Ze beginnen vaak bij zichzelf en maken afgietsels van hun lichaam, in het verlengde van de bodyart. Deze mensbeelden zijn echter niet bedoeld als zelfportretten. Het zijn gestileerde figuren waar iedereen zich mee kan identificeren. Bij deze conceptuele figuratie gaat het niet over een mens, maar om metaforen voor het mens-zijn. ‘Ik laat het lichaam zien, maak het fysiek, en mensen kunnen zelf bedenken wat dat voor hun leven betekent,’ stelt Kiki Smith.  Eind jaren tachtig veranderde de kunst van abstract autonoom naar figuratief en e context. Hoe kijken kunstenaars in verschillende werelddelen tegen het leven aan? In Search of Meaning is samengesteld door curator en publicist Anne Berk en opent op 17 januari 2015 in Museum de Fundatie in Zwolle.   Op het breukvlak van de 20ste eeuw veranderde de wereld ingrijpend, de jaren tachtig vormden min of meer een omslagpunt. In 1989 viel de Muur. De communistische heilstaat bleek een onhaalbare droom. In 1979 brak in Iran de Islamitische Revolutie uit. De maatschappij blijkt niet maakbaar. De geschiedenis blijkt zich niet lineair, in een opgaande lijn te ontwikkelen, maar cyclisch. Het optimistische vooruitgangsgeloof van het modernisme maakt plaats voor post-moderne twijfel, postseculiere spiritualiteit en Godsverlangen en dat is terug te zien in de kunst.  Sinds begin jaren negentig kiezen veel kunstenaars voor de mensfiguur om hun vragen over het leven vorm te geven. Kunst maken is voor hen een vorm van zelfonderzoek. Ze beginnen vaak bij zichzelf en maken afgietsels van hun lichaam, in het verlengde van de bodyart. Deze mensbeelden zijn echter niet bedoeld als zelfportretten. Het zijn gestileerde figuren waar iedereen zich mee kan identificeren. Bij deze conceptuele figuratie gaat het niet over een mens, maar om metaforen voor het mens-zijn. ‘Ik laat het lichaam zien, maak het fysiek, en mensen kunnen zelf bedenken wat dat voor hun leven betekent,’ stelt Kiki Smith.  Eind jaren tachtig veranderde de kunst van abstract autonoom naar figuratief en verhale

In Search Of Meaning – Mensbeelden in globaal perspectief

De val van de muur, de teloorgang van het communisme, opkomst van niet westerse economieën, geloofsvraagstukken… Aan het einde van de vorige eeuw volgden de maatschappelijke veranderingen elkaar in hoog tempo op. Een tijd van euforie en onzekerheid waarin ook de beeldende kunst mee veranderde. Abstracte kunst kreeg steeds meer figuratieve en verhalende kunst naast zich. Kunstenaars maken sindsdien meer en meer ‘mensbeelden’ om hun vragen over het mens-zijn te communiceren, in een tijd waarin pasklare antwoorden lijken te ontbreken. De tentoonstelling In Search of Meaning – Mensbeelden in globaal perspectief onderzoekt de betekenis van de mensfiguur in globale context. Hoe kijken kunstenaars in verschillende werelddelen tegen het leven aan? In Search of Meaning is samengesteld door curator en publicist Anne Berk.

Op het breukvlak van de 20ste eeuw veranderde de wereld ingrijpend, de jaren tachtig vormden min of meer een omslagpunt. In 1989 viel de Muur. De communistische heilstaat bleek een onhaalbare droom. In 1979 brak in Iran de Islamitische Revolutie uit. De maatschappij blijkt niet maakbaar. De geschiedenis blijkt zich niet lineair, in een opgaande lijn te ontwikkelen, maar cyclisch. Het optimistische vooruitgangsgeloof van het modernisme maakt plaats voor post-moderne twijfel, postseculiere spiritualiteit en Godsverlangen en dat is terug te zien in de kunst.

Sinds begin jaren negentig kiezen veel kunstenaars voor de mensfiguur om hun vragen over het leven vorm te geven. Kunst maken is voor hen een vorm van zelfonderzoek. Ze beginnen vaak bij zichzelf en maken afgietsels van hun lichaam, in het verlengde van de bodyart. Deze mensbeelden zijn echter niet bedoeld als zelfportretten. Het zijn gestileerde figuren waar iedereen zich mee kan identificeren. Bij deze conceptuele figuratie gaat het niet over een mens, maar om metaforen voor het mens-zijn. ‘Ik laat het lichaam zien, maak het fysiek, en mensen kunnen zelf bedenken wat dat voor hun leven betekent,’ stelt Kiki Smith.

Eind jaren tachtig veranderde de kunst van abstract autonoom naar figuratief en verhalend. De laatste decennia is er meer vraag naar zingeving en dat zie je terug in de kunst. Kunstenaars onderzoeken seks, dood, de grenzen van het fysieke lichaam en onze relatie met de natuur en de kosmos. Ze verbeelden sociale relaties zoals liefde, haat en eenzaamheid, en machtsverhoudingen tussen groepen. Kunstenaars stellen ethische en existentiële vragen in een tijd dat richtlijnen voor het leven ontbreken. Het individu moet zelf betekenis aan zijn leven geven en deze zoektocht naar zinvolle verbanden wordt weerspiegeld in de kunst, in het bijzonder in de mensfiguur. ‘Het is concrete filosofie’, aldus Marc Quinn.

5389.berlinde_de_bruyckerethe_pillow_2010_In Search Of Meaning - Mensbeelden in globaal perspectief_devriendt_bewerkt-2

In Search of Meaning onderzoekt de betekenis van de mensfiguur in globale context. In de jaren negentig is het speelveld van de kunst geglobaliseerd. De vergroting van de welvaart en de verstedelijking in andere werelddelen hebben ook daar tot een individuele kunstbeoefening geleid. De op de tentoonstelling vertegenwoordigde kunstenaars komen uit alle delen van de wereld, van Europa en Amerika tot China, Zuid-Korea, Indonesië, India en Nigeria. Het is een beperkte, maar representatieve selectie van een bepaalde ontwikkeling, de conceptuele figuratie.

5390.yue_minjun_romantic_realism_study_number_5_1999

Kunstenaars in (westerse) geseculariseerde maatschappijen zijn vooral bezig met het lichaam, dood, seksualiteit, geboorte en liefde, in een hedonistische maatschappij, waarin geen plaats is voor kwetsbaarheid. Het gaat om spullen, imago en een perfect lichaam, dat we met kunst en vliegwerk in stand proberen te houden, van fitness, implantaten tot plastische chirurgie. Het moment van sterven wordt steeds verder uitgesteld en je kunt je geslacht laten veranderen. Dit tijdperk wordt post-human genoemd, een onderwerp dat Lee Bul (Z-Korea) verbeeldt in haar Cyborgs.

 5391.elisabeth_stienstra_virgin_of_light_2011_foto_thom_puckey

Vrouwelijke kunstenaars als Kiki Smith, Karin Arink, Lidy Jacobs, Elisabet Stienstra, Lee Bul en Lin Tianmiao hanteren het thema seksualiteit en huldigen de vagina als de bron van leven, de poort van leven die de generaties verbindt. Verstrengelden (1994) van Karin Arink toont de volledige eenwording met de ander. En in de Virgin of Light (2011) van Elisabet Stienstra lijkt de seksuele extase een transcendente ervaring.

Berlinde de Brucykere probeert met haar figuren de dood te bezweren. Ze zoekt naar troost en ze ziet zich als ‘een verpleegster die de wonden moet helen.’ Juan Muñoz maakt conceptuele installaties met blinde figuren in destabiliserende ruimtes. Conversation Piece (1996), het sleutelwerk van deze tentoonstelling, zet vraagtekens bij de kenbaarheid van de werkelijkheid en de machinaties van de macht. Muñoz legt zijn vragen bij de kijker neer. Zijn werken zijn letterlijk bedoeld als ‘conversation pieces’ en dat geldt voor alle werken in deze tentoonstelling.

5392.antony_gormley_site

De 21 kunstenaars die in de tentoonstelling en het begeleidende boek samenkomen, vormen een bont gezelschap met uiteenlopende culturele achtergronden. Van de cynisch realist Minjun, de islamitische Riyas Komu en de mysticus Tahon tot de atheïstische Quinn. Je kunt ze moeilijk onder één noemer vangen. Ze passen noch in het relativerende postmodernisme, noch in het postsecularisme als het om de terugkeer van de traditionele godsdiensten gaat. Maar ze hebben een ding gemeen: ze bezinnen zich allemaal op het mens-zijn. Kunstenaars presenteren hun beelden als projectievlak voor de kijker, in plaats van hun boodschap op te willen leggen. Ze vertellen ons kleine verhalen over hun eigen beleving van het mens-zijn, maar het patent op de waarheid hebben ze niet. ‘Ik ben een Ziener die niet kan zien,’ stelt Jan Fabre. Kunstenaars leggen hun vragen neer bij het publiek. In Search of Meaning gaat niet over antwoorden, maar om de reflectie op het leven als zinvolle activiteit op zich.

Lezing: Curator Anne Berk, auteur van het gelijktijdig verschenen boek en samensteller van de tentoonstelling, verzorgt op donderdag 12, zaterdag 14, vrijdag 20, zaterdag 21 maart en woensdag 1 april een lezing over dit project.

Ga naar www.museumdefundatie.nl voor meer informatie en data over de tentoonstelling.

Vincent Moleveld
vincent@onlinegalerij.nl

Vincent heeft online galerij in 2010 opgezet. Zijn doel is om kunst, fotografie en design toegankelijker te maken voor het grote publiek. Online Galerij moet DE online kunstbeurs van Nederland en Belgie worden. Een plek waar liefde voor kunst en cultuur begint!