Interview: Jan Martien Dekker – Wolkenkrabber

Wolkenkrabber Jan Martien Dekker - Wolkenkrabber header

Woensdag 26 augustus vond in Slieker, Leeuwarden de eerste besloten vertoning van de korte film ‘Wolkenkrabber’. Marthe Vroegop interviewt Jan Martien Dekker, laatste jaars student aan de Academie voor Popcultuur en de maker van ‘Wolkenkrabber’.

De opkomst is groot en Jan Martien heeft er zin in. Voorafgaand aan de vertoning vraagt hij een applaus voor iedereen die met hem aan de film heeft gewerkt. ‘Zijn film’ wilt hij het door de vele medewerkers niet noemen.

De film gaat over Luuk, een dromer. Hij vertelt een verhaal dat begint zoals zovelen: hij vertelt over zijn jeugd, zijn omgeving en zijn opgroeien. Maar onderweg lijkt hij iets te verliezen, hoewel hij dan nog niet precies kan duiden wat. Dan komt zijn opa te overlijden, een man die hij nooit echt heeft gekend. Maar zijn erfenis laat hier een lichtje op schijnen en Luuk ontdekt iets bijzonders: dat wat hij zelf verloor, daar had zijn opa juist teveel van. En dat staat in de sterren geschreven. Maar zal Luuk het nog terug kunnen vinden?

Hoe is het verhaal tot stand gekomen?
Ik zat in de auto naast mijn vriendin Jisca, terwijl ik op mijn telefoon een blog zat te lezen over reisvideografie. Betaald krijgen om de wereld over te vliegen en de mooie plekjes te filmen, dat leek me wel wat. Bij mijn vrienden en familie sta ik bekend als een dromer met onrealistische plannen die soms wat te ver gaan, maar wel leuk zijn om over na te denken. Dat was ik op dat moment in de auto ook aan het doen totdat ik een vreselijke schreeuw naast mij hoorde. ‘Zag je dat!?’ schreeuwde Jisca naast mij. Wat was het nou? Langs de weg zat een héle dikke reiger, hij was bijna rond, zo dik. Maar ik zag hem niet, ook niet toen ik achterom keek.  Mogelijk omdat Jisca als een rally coureur rijdt. Zes maanden later had ik die reiger nog steeds niet gezien en was ik nog steeds geen reisvideograaf. Maar ik heb wel een korte film gemaakt.

Ik was er altijd van overtuigd dat blijven dromen, voor mij, de juiste manier was om in het leven te staan. Maar plotseling was ik daar niet zo zeker meer van. Ik begon er over te malen, en die gedachte liet me niet meer los. Droom ik te veel? Mis ik de dingen die voor mijn neus gebeuren omdat ik te veel met verre dromen bezig ben? En als je ergens zo over begint te malen weet je dat er diepte in zit, en dat er veel uit te halen is.

Jij hebt Luuk bedacht, in hoeverre lijkt Luuk op jou?
Ik hoorde pas een filmmaker zeggen dat elke film voor je dertigste sowieso autobiografisch is. Daar zit denk ik wel wat in. Maar ik ben Luuk niet. We hebben overeenkomsten, maar ik denk dat Luuk meer een vriendelijke labrador is die aanvankelijk niet zoveel nadenkt over waar hij naartoe wandelt. Hij vind het wel prima. Pas na de dood van Opa kijkt hij waar het pad hem naar toe leid. Ik denk dat ik meer een border-collie ben, alert, bijna timide om me heen kijkend en té analyserend. Volgens mijn vriendin over-analyseer ik alles, en daar heeft ze gelijk in. Ik ga bij elke stap in mijn leven de verschillende keuzes na, terwijl ik juist erg moeilijk keuzes maak. Dat blokkeert. Luuk niet, hij wandelt lekker door. Daar ben ik wel jaloers op.

Edit v10.00_07_47_19.Still022

Hoe heb jij de mensen die hebben meegewerkt om je heen verzameld?
De helft van de mensen kende ik al via mijn opleiding, en de rest heb ik vooral te danken aan de producer, Jonathan. Hij kent zoveel mensen! Netwerken is niet mijn ding, maar via via blijkt de kring mensen om je heen toch wel erg groot te zijn. Zorg dat je in een paar zinnen de kern van je project op een mooie manier kan uitleggen. Als iemand je project vet vindt, heb je hem of haar al half in je film. Wees niet bang om om hulp te vragen wanneer je geen budget hebt. Amanda Palmer heeft een hele mooie Ted talk over ‘The Art of Asking’, een aanrader! Wanneer je mensen om hulp vraagt en ze toestaat je te helpen, ben je niet alleen maar aan het nemen. Ook al voelt dat soms zo, alsof je inhalig bezig bent, geef je ondertussen ook ontzettend veel terug.

Wat was voor jou het leukste/mooiste moment tijdens het maken van de film?
Het enthousiasme van de mensen die meegewerkt hebben! En Levi Varwijk, die de jonge Luuk speelde was geweldig! Hij heeft van ‘s morgens 9 tot 1 uur ‘s nachts meegedaan en geen woord geklaagd. Iedereen heeft zich volop ingezet. Ik kan me nog herinneren dat ik op een set even stil stond en om me heen keek. Iedereen was aan het werk, iets aan het doen. Set opbouwen, script doornemen, gear uitpakken. En toen realiseerde ik me plotseling dat ik al deze mensen op dit moment samen had gebracht, en dat ze allemaal genoeg vertrouwen in mij hadden om hier op een vrije dag aan het werk te zijn. Dat ontroerde me, de onvoorwaardelijke hulp, tijd en aandacht die ik heb ontvangen.

Wat was voor jou het zwaarste moment tijdens het maken van de film?
Op het moment dat we Wouter (Opa in de film) op gingen halen, bleek dat hij niet 5, maar 50 kilometer verderop woonde.  Het was avond, en de zon ging al over een uurtje onder terwijl de scene in daglicht geplant was. We zijn als gekken in de auto gesprongen en heen en weer geracet, uiteindelijk hebben we de scene super snel moeten filmen en ik denk niet dat ik ooit zoveel druk heb gevoeld. Ik zag de hele film al in het water vallen. Ik voelde me er naar van terwijl ik normaal gezien toch redelijk koel blijf onder druk. Uiteindelijk is het helemaal goed gekomen, zoals dat altijd gaat. Het was zelfs een mooie zonsondergang!

Heb jij ook een lievelings scène of shot? Zo ja, welke en waarom?
Ja, ik denk de geboorte scène. Gewoon omdat het zo’n vreemd shot is, en super leuk was om te filmen. Een vrouw op tafel in een bevallingshouding met een kartonnen doos tussen haar benen waaruit je de camera ter wereld brengt. Gekke trucjes waarvan je geen idee hebt hoe ze uit gaan werken zijn vaak het leukst. En het is nog leuker als ze goed uitpakken!

Edit v10.00_05_31_17.Still019

Afgelopen woensdag heb je de film voor het eerst publiekelijk laten zien. Wat waren de meest opmerkelijke reacties die je kreeg?
Ik maakte me zorgen over het belangrijkste plotpunt uit de film, of deze niet te subtiel was en hierdoor over het hoofd gezien zou worden. Ik vreesde dat wanneer je deze onthulling niet meekreeg de film zijn waarde verloor; een willekeurige reeks beelden zonder einde of boodschap. En na de vertoning bleek het inderdaad zo subtiel dat veel mensen het niet meekregen.

Maar wat mij verbaasde was dat vrijwel niemand dit een probleem vond. Blijkbaar kon iedereen de film waarderen, los van of mijn hele conceptuele achterliggende gedachte overkwam. Sommige kijkers begonnen er zelfs een heel eigen draai aan te geven, met eigen invulling en metaforen waar ik niet eens aan gedacht had. Dat vind ik geweldig! Dat dezelfde film door iedereen gezien wordt, maar zich vervolgens opsplitst in allemaal unieke kleine adaptaties in de hoofden van de kijkers. Hoe mooi is dat? Blijkbaar zijn we toch allemaal filmmakers.

Wat was jouw reactie aan het eind van de avond?
Opluchting. Dit was mijn grootste project ooit, en het is klaar! Het voelde wel gek om een halfjaar vol aan het werk te zijn, en dat je vervolgens na een kwartiertje weer buiten staat. Maar het was mooi, heel fijn.

Wolkenkrabber is je afstudeerproject voor de Academie voor Popcultuur, wat heb je daar verder mogen doen en leren?
Ik ben op de AvP begonnen als muzikant, bassist. Ik wilde met mijn beste vrienden in een bandje spelen en zo mijn geld verdienen. Toen bleek dat dit toch niet helemaal zo makkelijk gaat, ben ik gaan zoeken naar wat ik dan wilde doen. Eerst 2D vormgeven, maar dat was niks voor mij. Toen fotografie, maar ook hier had ik niet het idee dat ik er genoeg voor terug kreeg. Ik zat niet op mijn plek. In mijn derde jaar was ik bezig met het opzetten van de Kampioenschappen Verstoppertje. Hiervoor hadden we een promotiefilmpje nodig en omdat dit me wel leuk leek ging ik het zelf maar doen. Dat voelde zo goed dat ik me vanaf dat punt op film ben gaan concentreren. Als ik niet op deze opleiding had gezeten was ik al 3 keer van opleiding gewisseld, en dat had ik vast niet gedaan. Ik heb het gevoel dat ik nu goed op mijn plek zit.

Wat gaat er nu met je film gebeuren?
Ik ga eerst de laatste puntjes op de I zetten, en hem vervolgens opsturen naar filmfestivals. Dat word ook nog een heel avontuur, we gaan zien hoe dat uit gaat pakken.

Je bent nu bezig met afstuderen. Wat ga jij hierna doen? Blijf je bezig met film?
Hoe leuk het ook was om deze film te maken, je verdient er geen cent mee. Dus waarschijnlijk ga ik eerst patat bakken om de huur te betalen, haha. Maar ik hoop dat er iets moois op mijn pad komt natuurlijk. Ondertussen ga ik mijn eigen videobedrijfje uitbouwen en klussen doen totdat ik daar van kan leven.

Tekst: Marthe Vroegop

Vincent Moleveld
vincent@onlinegalerij.nl

Vincent heeft online galerij in 2010 opgezet. Zijn doel is om kunst, fotografie en design toegankelijker te maken voor het grote publiek. Online Galerij moet DE online kunstbeurs van Nederland en Belgie worden. Een plek waar liefde voor kunst en cultuur begint!